Ortez Nedir? Ortez Neden Kullanılır?

Ortez, kas-iskelet sistemindeki işlevsel kayıpları telafi etmek, zayıf dokuları dışarıdan desteklemek ve vücut segmentlerini doğru pozisyonda tutmak için kullanılan yardımcı medikal araçlardır. Temel olarak hareket sırasında oluşan ağrıyı azaltmak, cerrahi veya travma sonrası stabilizasyon sağlamak, kas gücü kayıplarında mobiliteyi artırmak ve anatomik bozuklukların ilerlemesini durdurmak amacıyla tercih edilir. Biyomekanik temellere dayanan bu cihazlar, eklemlere binen yükü dengeli bir şekilde dağıtarak dokuların iyileşmesine olanak tanır. Günümüzde hem rehabilitasyon süreçlerini destekleyen hem de günlük konforu artıran bu sistemler, fiziksel bağımsızlığı geri kazandırmada kritik bir rol oynamaktadır.

Ortez Kelimesinin Kökeni Nedir ve Ne Anlama Gelir?

Tıp dünyasında kullanılan pek çok terimin kökeni, aslında o kavramın temel felsefesini ve amacını çok net bir şekilde ortaya koyar. Ortez kelimesi, tıpkı ortopedi veya ortodonti kelimelerinde olduğu gibi, Eski Yunancada düz, doğru, normal ve kurallara uygun anlamına gelen “orto” kökünden türetilmiştir. Kelimenin bu kökensel anlamı, cihazın vücuttaki temel işlevini mükemmel bir şekilde özetler.

İsimlendirme mantığına bakıldığında amaç bedendeki eğrilikleri düzeltmek, hatalı duruşları normal anatomik hizasına getirmek ve doğal vücut mekaniğini yeniden inşa etmektir. Gündelik yaşamda hastalar arasında bu cihazlar için splint, atel, dizlik, bileklik veya korse gibi çok çeşitli isimler kullanılmaktadır. Ancak evrensel tıp dilinde bu cihazlar, içine aldıkları ve destekledikleri vücut bölgelerine göre isimlendirilirler. Örneğin sadece el bileğini ve parmakları içine alan bir cihaza el bileği-el ortezi denirken, dizden başlayıp ayağa kadar uzanan bir cihaza diz-ayak bileği-ayak ortezi adı verilir. Bu standart isimlendirme yöntemi, hastanın tedavi sürecinde yer alan farklı sağlık profesyonelleri arasındaki iletişimin eksiksiz ve hatasız olmasını sağlar.

Ortez ve Protez Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?

Toplum içinde en sık birbirine karıştırılan ve sıklıkla yanlış kullanılan iki temel kavram ortez ve protezdir. Her iki cihaz türü de insanların yaşam kalitesini artırmak, hareket kabiliyetlerini geri kazandırmak ve bağımsızlıklarını sağlamak amacıyla kullanılsa da hizmet ettikleri amaçlar ve çalışma prensipleri birbirinden tamamen farklıdır.

Bu farkı anlamanın en kolay yolu, gözlük ile cam göz örneğini düşünmektir. Protez, vücutta tamamen eksik olan doğuştan var olmayan veya sonradan cerrahi bir işlemle kesilerek alınmış bir organın ya da uzvun yerini yapay olarak dolduran cihazlara verilen isimdir. Yani protez, olmayan bir vücut parçasının şeklini ve işlevini taklit eder. Diz altından bacağı ampute edilmiş bir kişinin yürüyebilmesi için bacağına takılan yapay sisteme protez denir. Tıpkı eksik bir gözün yerine takılan cam göz gibi.

Ortez ise halihazırda mevcut olan yerinde duran ancak çeşitli sebeplerle görevini yerine getiremeyen bir uzvu dışarıdan destekleyen cihazdır. Uzuv oradadır, vücudun bir parçasıdır ancak bir sinir felci, kas erimesi, kemik kırığı veya ileri derece eklem kireçlenmesi nedeniyle dışarıdan bir desteğe, korunmaya veya yönlendirilmeye ihtiyaç duymaktadır. Görmekte zorlanan bir gözün önüne takılan ve var olan gözün daha iyi görmesini sağlayan gözlük, aslında mükemmel bir ortez örneğidir.

Hangi Durumlarda Ortez Kullanımına İhtiyaç Duyulur?

Bu cihazların tasarımı ve hastanın bedenine uygulanması, hastanın mevcut durumuna göre birden fazla tıbbi amaca hizmet edebilir. Hastalığın türüne, şiddetine, akut veya kronik olmasına ve iyileşme sürecinin hangi aşamasında bulunulduğuna bağlı olarak cihazlardan beklenen görevler büyük değişkenlik gösterir.

Klinik pratikte bu cihazların temel kullanım amaçları şunlardır:

• Sabitleme
• Yük dağıtma
• Şekil bozukluğunu önleme
• Harekete yardımcı olma

Sabitleme yani immobilizasyon, özellikle akut travmalarda hayati önem taşır. Bir kemik kırıldığında veya bir bağ tamamen koptuğunda, o bölgenin kendi kendini onarabilmesi için belli bir süre tamamen hareketsiz kalması şarttır. Alçıların modern ve konforlu alternatifleri olan statik cihazlar, ilgili bölgeyi tamamen sabitleyerek doku iyileşmesine zemin hazırlar.

Yük dağıtma özelliği, zayıflamış veya hasar görmüş eklemlerde devreye girer. Hasarlı bir eklem vücut ağırlığını taşıyamaz hale geldiğinde, bu cihazlar o bölgeye binen yükü alır ve çevre dokulara veya daha sağlam durumdaki komşu eklemlere aktararak hasarın ilerlemesini durdurur.

Şekil bozukluğunu önleme ve düzeltme işlevi, özellikle felç, kas hastalıkları veya doğumsal kemik anomalilerinde kullanılır. Kaslar arasındaki denge bozulduğunda eklemlerde zamanla kalıcı kasılmalar ve şekil bozuklukları gelişir. Uygun kuvvet uygulayan cihazlarla bu bozuklukların oluşması engellenebilir veya halihazırda oluşmuş eğrilikler yavaş yavaş, kontrollü bir şekilde düzeltilebilir.

Harekete yardımcı olma durumu ise sinir felçlerinde sıklıkla kullanılır. Bazı kaslar sinir hasarı nedeniyle çalışmadığında, dinamik özellikli cihazlar yaylar, elastik bantlar veya özel menteşeler yardımıyla o çalışmayan kasın görevini mekanik olarak üstlenir ve kişinin normal bir şekilde hareket edebilmesine olanak tanır.

Modern Ortez Üretiminde Hangi Malzemeler Tercih Edilir?

Tarihin en eski dönemlerine bakıldığında, binlerce yıl öncesine ait mumyalarda bile ağaç dalları, kamışlar ve keten kumaşlarla yapılmış ilkel atellere rastlanmaktadır. İnsanlık tarihi boyunca kırık çıkık tedavisi hep var olmuştur. Ancak günümüzde bu cihazlar, havacılık sanayisinde ve ileri mühendislik alanlarında kullanılan modern, hafif ve son derece dayanıklı malzemelerle üretilmektedir. Kullanılacak malzemenin seçimi, cihazın hastanın vücudunda ne kadar yük taşıyacağına, hastanın beklentilerine, cihazın kullanım süresine ve cilt yapısına göre dikkatle belirlenir.

Bu cihazların üretiminde faydalanılan ana materyaller şunlardır:

• Termoplastikler
• Titanyum alaşımları
• Alüminyum
• Karbon fiber
• Deri ve süngerimsi dokular

Termoplastikler, sıcak suda veya özel fırınlarda ısıtıldığında yumuşayan, hamur gibi şekil alabilen ve hastanın cildi üzerinde birebir kalıplanabilen, soğuduğunda ise o şekli sert bir şekilde koruyan özel plastiklerdir. Çok hafif olmaları, suyu emmemeleri, kolayca yıkanıp temizlenebilmeleri ve hastanın kendi vücut hatlarına tam uyum sağlamaları nedeniyle modern üretim süreçlerinde adeta bir devrim yaratmışlardır.

Titanyum ve alüminyum gibi metaller ise yük taşıması gereken sistemlerde devreye girer. Paslanmaz çelik çok güçlü bir metal olsa da oldukça ağırdır. Hastanın günlük hayatında bacağında ağır bir çelik yığını taşıması son derece yorucudur. Bu nedenle uçak yapımında da kullanılan hafif ama çelik kadar dayanıklı titanyum ve özel alüminyum alaşımları tercih edilir. Özellikle bacak ve kalça seviyesindeki yürüme cihazlarının mekanik eklem yerlerinde bu dayanıklı metaller vazgeçilmezdir.

Karbon fiber ise günümüz teknolojisinin zirve noktalarından biridir. Kağıt kadar hafif olmasına rağmen çelikten çok daha yüksek bir dayanıklılığa sahip olan karbon fiber yapılar özellikle uzun süreli kullanımlarda hastaya muazzam bir hareket özgürlüğü sunar. Karbon fiberin en büyük avantajı enerji depolama ve geri verme özelliğidir; hasta yürürken cihaz esneyerek enerjiyi hapseder ve ayağı yerden keserken bu enerjiyi geri vererek hastayı yormadan ileri doğru iter.

Ortezler Vücudumuzu Nasıl Destekler ve Hangi Fiziksel Kurallarla Çalışır?

Dışarıdan bakıldığında hastanın koluna veya bacağına geçirilmiş basit bir kalıp veya plastik bir kılıf gibi duran bu cihazlar, aslında arka planda çok ciddi bir fizik, anatomi ve biyomekanik bilimi barındırır. Bu cihazlar, vücuttaki kas ve eklem kuvvetlerini manipüle ederek, yönlendirerek veya değiştirerek tedavi sağlarlar.

En sık başvurulan çalışma prensiplerinden biri üç nokta prensibidir. Düzeltilmesi gereken bir eğriliğin veya bükülmenin tam tepe noktasına bir yönden kuvvet uygulanırken, o eğriliğin altından ve üstünden tam zıt yönde iki karşı kuvvet uygulanır. Tıpkı rüzgardan eğilmiş genç bir ağaç fidanını düzeltmek için onu sağlam bir kazığa bağlarken uyguladığımız mantık gibi, cihaz da vücuttaki eğrilikleri bu üç farklı noktadan uygulanan hesaplanmış basınçla düzeltir.

Bir diğer hayati prensip ise yer reaksiyon kuvvetinin yönlendirilmesidir. İnsan yürürken ayağını yere her bastığında, yerçekimi ve fiziki kurallar gereği yer de insan vücuduna doğru bir tepki kuvveti uygular. Bacak için üretilen ortezler, ayağın yere basma açısını öyle milimetrik bir şekilde ayarlar ki yerden gelen bu kuvvetin dizin veya kalçanın istemediğimiz bir yöne aniden bükülmesini engellemesini sağlar. Bu biyomekanik oyun sayesinde, bacak kasları tamamen felçli ve zayıf olan bir hasta bile, dizinin üzerine yığılıp çökmeden güvenle ayakta durabilir ve adım atabilir.

Kol ve El Bileği Sorunlarında Ortez Nasıl Fayda Sağlar?

Üst ekstremite olarak adlandırılan kollar, bilekler ve eller, insanın günlük yaşamda çevresiyle etkileşime girdiği, çalışmasını, yemek yemesini ve kendini ifade etmesini sağlayan, çok hassas ve karmaşık hareketleri gerçekleştiren bölgelerdir. Bu bölgede kullanılan cihazların en temel amacı, elin ince motor becerilerini ve kavrama fonksiyonunu korumak, varsa ağrıyı dindirmek ve elin uzaydaki konumunu doğru ayarlamaktır.

Kol ve el bölgesinde cihaz desteği gerektiren yaygın durumlar aşağıdaki gibidir:

• Karpal tünel sendromu
• Tendon kesileri
• Romatizmal eklem iltihapları
• Dirsek çıkıkları
• Kırık sonrası iyileşme dönemi

Karpal tünel sendromu, modern çağın ofis çalışanlarında ve ev hanımlarında çok sık görülen, el bileğindeki dar bir kanaldan geçen medyan sinirin sıkışması sonucu parmaklarda elektriklenme, uyuşma ve ağrıyla kendini gösteren bir sorundur. Özellikle gece uykudan uyandıran bu ağrılar için el bileğini nötral dediğimiz düz bir pozisyonda dinlendiren, sinir üzerindeki baskıyı fiziksel olarak en aza indiren hafif ve kullanışlı gece atelleri kullanılır. Bu sayede dokular dinlenir, sinirdeki ödem azalır ve hasta rahat bir uyku uyur.

Tendon yaralanmaları ve kesiklerinde ise çok daha hassas bir süreç işler. Eldeki hareket ettirici tendonların kopması ve ameliyatla dikilmesi sonrasında çok kritik bir iyileşme evresi başlar. Tendon henüz zayıfken parmakların alçıyla tamamen hareketsiz bırakılması, tendonun çevre dokulara yapışıp kalmasına neden olur. Parmakların tamamen serbest bırakılması ise henüz kaynamamış dikişlerin kopmasına yol açar. Bu zorlu dengeyi sağlamak için dinamik el ortezleri kullanılır. Bu cihazlar, üzerlerinde bulunan lastikler, makaralar ve yaylar yardımıyla parmaklara sadece güvenli sınırlar içinde, kontrollü bir hareket izni vererek iyileşmeyi hızlandırır ve yapışıklıkları önler.

Bacak ve Ayak Sorunlarında Ortez Kullanımı Yürümeyi Nasıl Kolaylaştırır?

Bacaklarda ve ayaklarda yaşanan anatomik sorunlar veya sinirsel hasarlar, doğrudan kişinin ayağa kalkmasını, dengede durmasını, yürüme yeteneğini ve dolayısıyla hayattaki bağımsızlığını etkiler. Tüm vücut ağırlığını taşıyan bu bölge için tasarlanan cihazlar, üst bedene göre çok daha yüksek ağırlıklara dayanıklı olmalı ve çok doğru mekanik hesaplamalarla üretilmelidir.

Bacak ve ayak bölgesinde desteğe ihtiyaç duyulan temel sorunlar şunlardır:

• Düşük ayak
• Bağ yaralanmaları
• Çocuk felci sekelleri
• Omurilik zedelenmeleri
• Menisküs yırtıkları

Düşük ayak deformitesi, bel fıtığı patlamaları, felç durumları veya diz kapağı arkasındaki sinirin kesilmesi gibi durumlarda, ayağı bilekten yukarı doğru kaldıran kasların çalışmayı durdurmasıdır. Bu hastalar yürümeye çalışırken ayak parmaklarını yukarı çekemezler, ayak bir palet gibi aşağı sarkar ve sürekli halılara, eşiklere takılır. Hasta düşmemek için bacağını abartılı bir şekilde yukarı kaldırarak yürümek zorunda kalır. Düşük ayak için özel kalıplanan plastik veya karbon cihazlar, ayağı 90 derecelik sabit bir açıda tutarak yürüme sırasında ayağın yere takılmasını mekanik olarak engeller, yürüyüşü son derece akıcı, estetik ve en önemlisi güvenli hale getirir.

Çocuk felci (polio) sekeli, trafik kazalarına bağlı omurilik yaralanmaları veya ilerleyici kas hastalıklarında ise bacak kasları vücudu ayakta tutamayacak kadar zayıflayabilir. Bu durumlarda kalça ekleminden veya dizden başlayıp ayak tabanına kadar uzanan daha büyük ve kapsamlı yürüme sistemleri kullanılır. Kendine has mekanik menteşeleri ve kilit sistemleri olan bu cihazlar, hasta adımını atarken bacağı düz bir şekilde kilitler, ayağın yere sağlam ve bükülmeden basmasını sağlar, diğer adıma geçerken ise kilit açılarak bacağın rahatça bükülmesine izin verir.

Diz Kireçlenmesinde Ortez Kullanımı Ağrıları Nasıl Hafifletir?

Yaşlanma süreci, genetik yatkınlık, geçmişte geçirilen ağır travmalar veya uzun yıllar boyunca taşınan aşırı kilolar nedeniyle diz ekleminin içindeki kaygan kıkırdak dokunun aşınıp yok olması durumuna diz osteoartriti, halk arasındaki adıyla kireçlenme denir. Genellikle dizin iç tarafındaki kıkırdak daha hızlı aşınır ve zamanla çöker. Bu çökme sonucunda bacaklar “O” şeklinde dışa doğru eğilmeye başlar. Kemikler birbirine sürterek dayanılmaz ağrılara ve hareket kısıtlılığına neden olur.

Bu durumda özel olarak tasarlanmış, mühendislik harikası yük boşaltıcı diz ortezleri kullanılır. Bu cihazların çalışma mantığı, sallanan bir masanın kısa kalan ayağının altına destek koymaya benzer. Cihaz, dizin iç kısmında birbirine sürtünen ve aşırı yük altında ezilen bölgedeki baskıyı alır, özel açı ayarlı menteşeleri sayesinde o yükü dizin daha sağlam olan dış kısmına aktarır. Böylece yürüyüş sırasında kemiklerin birbirine sürtünmesi azalır, hastanın ağrısı dramatik bir şekilde hafifler, yürüme mesafesi uzar ve pek çok hastada diz protezi ameliyatı ihtiyacı yıllarca ertelenebilir.

Skolyoz ve Omurga Eğriliklerinde Korse Tipi Ortezler Ne İşe Yarar?

İnsan omurgası arkadan bakıldığında dümdüz bir sütun gibi inmelidir. Ancak omurga bölgesinde yaşanan travmalar, hastalıklar veya nedeni bilinmeyen yapısal sorunlar nedeniyle bu sütunda bozulmalar meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda, gövdeyi saran, destekleyen ve omurgaya binen yükü hafifleten korse adı verilen spinal ortezlere başvurulur.

Omurga bölgesinde cihaz kullanımı gerektiren başlıca durumlar şunlardır:

• Skolyoz
• Bel fıtığı
• Omurga kırıkları
• Duruş bozuklukları
• Boyun zedelenmeleri

Bu cihazların en kritik ve dönüştürücü kullanım alanlarının başında çocukluk ve erken ergenlik çağında sıklıkla karşımıza çıkan skolyoz hastalığı gelir. Skolyoz, omurganın sağa veya sola doğru “C” ya da “S” şeklinde eğrilmesi ve aynı zamanda kendi etrafında dönmesi durumudur. Hızlı büyüme çağındaki çocuklarda bu eğrilik aylar içinde çok hızlı bir şekilde ilerleyerek iç organlara baskı yapacak seviyelere ulaşabilir. Belli bir derecenin altındaki eğriliklerde cerrahi ameliyat dışı tedavinin tüm dünyadaki altın standardı, doğru tasarlanmış bir skolyoz korsesi kullanmaktır.

Skolyoz korseleri, omurganın eğrilik yaptığı dışbükey bölgelere dışarıdan, sert ama hedeflenmiş basınçlar uygulayarak, çocuğun kendi doğal büyüme potansiyelini bir düzeltici kuvvet olarak kullanır. Ağaç yaşken eğilir mantığının tam tersi işleyerek, büyüyen omurgayı düz bir hatta doğru iter. Eski yıllarda çocukların vücutları ağır alçılarla sarılarak çok zahmetli ölçüler alınırken, günümüzde bu üretim süreci tamamen bilgisayar destekli dijital teknolojilerle yapılmaktadır. Çocuk saniyeler içinde üç boyutlu temassız lazer tarayıcılar ile taranır. Elde edilen dijital milimetrik model üzerinde sanal ortamda düzeltmeler yapılır ve korse robotik cihazlar tarafından üretilir. Bu sayede çocuklarımız için çok daha hafif, estetik, kıyafet altında belli olmayan ve düzeltme kapasitesi çok daha yüksek korseler elde edilir.

Çocuklarda ve Bebeklerde Ortez Kullanımında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Bebekler ve büyüme çağındaki çocuklar, fiziksel olarak yetişkinlerin küçültülmüş birer kopyası olarak değerlendirilemezler. Onların iskelet sistemleri henüz kemikleşmemiş kıkırdak ağırlıklı bir yapıdadır, büyümeye ve şekil değiştirmeye son hızla devam eder, eklemleri çok daha esnektir ve cilt dokuları son derece incedir. Bu yüzden çocuklarda kullanılan cihazlar yetişkinlerden çok farklı bir tıbbi yaklaşım ve ekstra hassasiyet gerektirir.

Bunun en çarpıcı örneği, bebeklerde görülen gelişimsel kalça displazisi, yani kalça çıkığı tedavisidir. Doğum sonrasında yapılan ultrasonik taramalarla erken teşhis edilen bebeklerde, kalça ekleminin yuvasında doğru pozisyonda kalmasını sağlayan, özel kumaşlardan ve yumuşak bantlardan oluşan bandajlar kullanılır. Bu sistemler bebeğin bacaklarını kurbağa pozisyonu dediğimiz açık ve bükülü bir açıda tutar. Önemli olan nokta, bu bandajların bebeğin hareketlerini tamamen sıfırlamaması, aksine güvenli bir hareket alanı sunarak bacak hareket ettikçe kalça yuvasının kendi kendine oyulmasını, derinleşmesini ve sağlıklı bir şekilde gelişmesini teşvik etmesidir. Kemikleşme sürecinin hızla devam ettiği ilk aylarda doğru uygulanan bir cihaz tedavisi, çocuğu ilerleyen yaşlarda yaşayabileceği çok ağır kalça ameliyatlarından ve ömür boyu sürecek sakatlıklardan kurtarır.

Ortez Kullanırken Cilt Bakımı ve Temizlik Neden Çok Önemlidir?

Cihazın tasarımı mühendislik açısından ne kadar mükemmel olursa olsun, eğer hastanın cildiyle uyum sağlayamıyorsa o tedavi başarısız olmaya mahkumdur. Bu cihazlar günün büyük bir bölümünde cilt ile doğrudan veya ince bir kumaş üzerinden temas halinde oldukları için, dikkatli kullanılmadıklarında ciddi dermatolojik sorunlara yol açabilirler. Tedavinin yarıda kesilmesine neden olan en büyük etken, cihazın vücudun kemikli bölgelerine yaptığı aşırı baskı sonucu oluşan derin tahrişler ve basınç yaralarıdır.

Günlük rutinde dikkat edilmesi gereken temel bakım adımları şunlardır:

• Cilt kontrolü
• Temizlik
• Kurulama
• Egzersiz
• Pamuklu çorap kullanımı

Cihazın vücuttan çıkarıldığı her an cilt yüzeyi detaylıca kontrol edilmelidir. Cihaz çıkarıldıktan sonra ciltte oluşan hafif kızarıklıklar genellikle normal kabul edilir, ancak bu kızarıklıklar yarım saat içinde geçmiyorsa veya cildin rengi koyulaşmaya başlamışsa, cihaz o bölgede doku beslenmesini bozacak kadar aşırı baskı yapıyor demektir ve derhal uzman tarafından modifiye edilmesi gerekir. Ayrıca cihazın içi daima temiz ve nemsiz tutulmalıdır. Terleme, kapalı ortamda bakteri oluşumuna ve mantar enfeksiyonlarına uygun bir zemin hazırlar. Hastaların plastik yüzeylerin altına mutlaka dikişsiz, teri emme kapasitesi yüksek pamuklu kumaşlar giymesi tavsiye edilir. Uzun süre sabit kalan bölgelerde kas tembelliği oluşmaması için de cihaz çıkarıldığında uzmanların önerdiği eklem hareket egzersizleri aksatılmadan yapılmalıdır.

Ortez Tedavisini Kim Planlar ve Süreç Nasıl İşler?

Kas, iskelet ve sinir sistemini ilgilendiren biyomekanik sorunların teşhisi, değerlendirilmesi ve nasıl bir yolla tedavi edileceğinin planlanması doğrudan uzman hekimlerin yetki ve sorumluluğundadır. Ortez uygulamaları, tıpkı cerrahi bir ameliyat kararı veya uzun süreli bir ilaç tedavisi gibi son derece ciddi bir tıbbi süreçtir ve bir hekimin detaylı muayenesi olmadan başlatılmamalıdır.

Hastalığın kesin tanısının konulması, radyolojik görüntülerle problemin derecesinin belirlenmesi, hastanın günlük yaşam aktivitelerinin, yaşının ve fiziksel kapasitesinin analiz edilmesi sonucunda, uzman doktor tarafından hastaya en uygun cihaz türü reçete edilir. Bu medikal reçete; cihazın hangi malzemelerden üretileceğini, hangi eklemleri içine alacağını, o eklemlere kaç derecelik hareket izni vereceğini ve günün kaç saati kullanılacağını belirten çok detaylı bir tedavi haritasıdır. Bu aşamadan sonra, ortotist adı verilen, bu cihazların tasarımı ve üretimi konusunda özel eğitim almış teknik sağlık profesyonelleri devreye girer. Ortotist, doktorun reçetesine ve belirlediği klinik sınırlara sadık kalarak cihazın ölçüsünü alır, kişiye özel üretimini yapar ve hastanın vücudunda provalarını gerçekleştirerek cihazı teslim eder.

Neden Hazır Ortez Almak Yerine Uzman Kontrolünde Ortez Tercih Edilmelidir?

Günümüzde eczanelerden, internet sitelerinden veya medikal marketlerden herhangi bir tıbbi değerlendirme yapılmadan, sadece bedene göre rastgele satın alınabilen çok sayıda hazır destek ürünü bulunmaktadır. Basit incinmelerde kısa süreli rahatlama sağlayabilen bu ürünler, ciddi hastalıklarda bilinçsizce kullanıldığında fayda sağlamaktan ziyade mevcut hastalıkların çok daha hızlı ilerlemesine ve geri dönüşü olmayan doku hasarlarına neden olabilmektedir.

İnsan anatomisi parmak izi gibi kişiye özeldir. Fabrikasyon olarak tek tip üretilmiş bir cihazın, herkesin bacak eğriliğine, boyun yapısına veya omurga açısına uyması fiziksel olarak imkansızdır. Yanlış açıda eklemi sabitleyen standart bir dizlik, kıkırdaklardaki aşınmayı daha da hızlandırabilir; yanlış noktalardan gereksiz basınçlar uygulayan standart bir bel korsesi, omurga eğriliğini artırabilir veya yüzeye yakın geçen sinirleri ezerek kalıcı uyuşukluklara yol açabilir. Bu nedenle özellikle kronik durumlarda ve yapısal bozukluklarda mutlaka kişinin kendi anatomik ölçülerine göre kalıplanmış, özel üretim cihazlar kullanılmalıdır.

Düzenli Ortez Kontrolleri ve Takip Süreci Neden Hayati Önem Taşır?

İnsan bedeni statik bir yapı değildir, sürekli değişir ve adapte olur. Tedavi sürecinde vücut iyileştikçe, çocuk hastalarda boy uzadıkça, şişlikler ve ödemler indikçe veya zayıf kaslar güçlendikçe, ilk gün mükemmel bir şekilde uyan cihaz zamanla bollaşmaya veya dar gelmeye başlar.

Ortez tedavisi, cihazı hastaya teslim edip süreci bitireceğiniz bir tedavi yöntemi değildir. Cihazın hastanın vücudundaki değişimlere paralel olarak sürekli güncellenmesi, açılarının değiştirilmesi ve destek noktalarının yeniden ayarlanması gerekir. Bu nedenle hastaların belirli aralıklarla mutlaka klinik muayenelere gitmeleri, gerekli durumlarda düşük radyasyonlu röntgenlerle eğriliklerin veya kemik yapılarının durumunun kontrol edilmesi şarttır.