Diz ağrısı şikâyetiyle sağlık kuruluşuna başvuran hastalar öncelikle ortopedi ve travmatoloji bölümüne yönlendirilir. Bu bölüm, kas-iskelet sistemi hastalıkları, eklem bozuklukları ve kemik yapılarıyla ilgili sorunların tanı ve tedavisinden sorumludur.
Ortopedi uzmanları, diz ağrısının nedenini belirlemek için fizik muayene ve görüntüleme yöntemlerini kullanır. Menisküs yırtıkları, bağ zedelenmeleri, kıkırdak hasarları veya artrit gibi durumlar bu uzmanlık alanının kapsamına girer.
Romatizmal bir hastalıktan şüpheleniliyorsa, hasta romatoloji bölümüne yönlendirilebilir. Özellikle kronik, yaygın ve çok eklemi tutan ağrılarda romatizmal testler gerekebilir. Bu durumlarda romatoloji uzmanlarının değerlendirmesi önemlidir.
Ayrıca ağrı şiddetliyse veya hareketi ciddi kısıtlıyorsa fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarıyla iş birliği yapılabilir. Fizik tedavi uygulamaları, kas-iskelet sisteminin güçlendirilmesi ve ağrının azaltılması açısından tamamlayıcı rol oynar.
Yazı İçeriği
Diz Ağrısı Neden Ciddiye Alınmalıdır?
Diz eklemi, vücudun ağırlığını taşıyan ve hareket sırasında yoğun yük altında kalan yapılardan biridir. Günlük aktivitelerde fark edilmeyen küçük zorlanmalar bile zamanla belirgin ağrılara yol açabilir. Bazı kişilerde ağrı kısa sürede geçerken, bazılarında haftalarca sürebilir veya giderek artabilir. Ağrının süresi, şiddeti ve eşlik eden belirtiler (şişlik, kilitlenme, hareket kısıtlılığı gibi) hangi uzmana başvurulacağı konusunda yol gösterici olabilir.
Diz Ağrısı İçin İlk Başvurulacak Bölüm: Ortopedi ve Travmatoloji
Diz ağrısı söz konusu olduğunda en sık başvurulan bölüm Ortopedi ve Travmatolojidir. Bu bölüm, kemikler, eklemler, bağlar, menisküs ve kıkırdak yapılarla ilgili sorunları değerlendirir.
Ortopedi uzmanları;
- Menisküs yırtıkları
- Ön çapraz bağ ve yan bağ problemleri
- Kireçlenme (osteoartrit)
- Diz kapağı (patella) kaynaklı ağrılar
- Spor yaralanmaları
gibi durumlarla ilgilenir. Özellikle ani bir hareket sonrası başlayan ağrı, düşme veya spor sırasında oluşan zorlanmalar varsa ortopedi polikliniği uygun bir başlangıç noktasıdır. Hasta deneyimlerinde, “Bir anda dizimde boşalma hissettim” ya da “Çömeldikten sonra doğrulamadım” gibi ifadeler sıkça duyulur ve bu tür yakınmalar genellikle ortopedik değerlendirme gerektirir.
Romatoloji Ne Zaman Devreye Girer?
Diz ağrısı her zaman mekanik nedenlere bağlı olmayabilir. Özellikle sabahları belirgin olan tutukluk, her iki dizde birden ağrı ya da başka eklemlerde de benzer şikâyetlerin eşlik etmesi durumunda Romatoloji bölümü değerlendirme yapabilir.
Romatoloji uzmanları;
- İltihaplı romatizmal hastalıklar
- Eklem iltihapları
- Bağışıklık sistemiyle ilişkili eklem sorunları
üzerinde durur. Hastalar genellikle “Sabah kalktığımda dizlerimi açmam zor oluyor” ya da “Ağrı gün içinde biraz azalıyor ama tamamen geçmiyor” şeklinde tariflerde bulunur. Bu tür belirtiler, altta yatan sistemik bir durumun araştırılmasını gerektirebilir.
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümünün Rolü
Bazı diz ağrıları, kas dengesizlikleri, duruş bozuklukları veya uzun süreli zorlanmalara bağlı gelişebilir. Bu gibi durumlarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bölümü devreye girer.
Bu bölümde;
- Kas gücü ve eklem hareket açıklığı değerlendirilir
- Günlük yaşam alışkanlıkları göz önünde bulundurulur
- Diz çevresi kasların durumu ele alınır
Özellikle masa başı çalışanlar, uzun süre ayakta kalanlar veya daha önce dizle ilgili bir sorun yaşamış kişilerde fizik tedavi yaklaşımı önem kazanabilir. Hastalar çoğu zaman “MR’da ciddi bir şey çıkmadı ama ağrım geçmiyor” diyerek bu bölüme yönlendirilir.
Nöroloji Diz Ağrısıyla İlgilenir mi?
Diz ağrısının kaynağı her zaman dizin kendisi olmayabilir. Bel bölgesinden kaynaklanan sinir sıkışmaları bazen diz çevresinde ağrı hissi oluşturabilir. Bu durumda Nöroloji bölümü değerlendirme yapabilir.
Eğer diz ağrısına;
- Bel ağrısı
- Uyuşma veya karıncalanma
- Bacak boyunca yayılan ağrı
eşlik ediyorsa, nörolojik nedenler araştırılabilir. Bu tür ağrılar genellikle hastalar tarafından “Dizimde bir sorun var sanıyorum ama belimle de bağlantılı olabilir mi?” şeklinde dile getirilir.
Aile Hekimi İlk Adım Olabilir mi?
Bazı kişiler için ilk başvuru noktası Aile Hekimliği olabilir. Özellikle yeni başlayan, hafif şiddette ve kısa süreli diz ağrılarında aile hekimi genel bir değerlendirme yapabilir. Gerekli gördüğünde hastayı ilgili uzmanlık alanına yönlendirebilir.
Bu yaklaşım, hangi bölümün daha uygun olacağı konusunda kararsız kalan hastalar için yol gösterici olabilir. Ancak ağrı uzun süredir devam ediyorsa veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa doğrudan ilgili uzmanlık alanına başvurmak tercih edilebilir.
Diz Ağrısında Doktor Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
Diz ağrısı için doktora başvururken, tek bir “en iyi doktor” tanımı yerine kişinin şikâyetine uygun uzmanlık alanı ön plana çıkar. Ağrının nasıl başladığı, ne kadar süredir devam ettiği ve hangi durumlarda arttığı gibi bilgiler, doktorun değerlendirmesinde belirleyici olur.
Hasta açısından;
- Şikâyetleri açık ve net ifade etmek
- Daha önce yaşanan travmaları veya hastalıkları paylaşmak
- Günlük yaşamda ağrının etkisini anlatmak
sürecin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar. Klinik değerlendirme her zaman kişiye özeldir ve aynı şikâyet farklı kişilerde farklı nedenlere dayanabilir.
Ne Zaman Mutlaka Uzman Görüşü Alınmalıdır?
Bazı durumlarda diz ağrısı ihmal edilmemelidir. Özellikle;
- Şiddetli ve ani başlayan ağrılar
- Dizde belirgin şişlik veya kızarıklık
- Hareket ettirememe veya kilitlenme hissi
- Gece uykudan uyandıran ağrı
varsa uzman değerlendirmesi önemlidir. Bu belirtiler, altta yatan durumun detaylı incelenmesini gerektirebilir.
Prof. Dr. Murat Demirel, 1974 yılında Ankara’da doğmuş, 1998 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. Aynı yıl Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1. Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği’nde uzmanlık eğitimine başlamış ve 2004 yılında Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı unvanını almıştır. Uzmanlık sonrası dönemde kas-iskelet sistemi hastalıklarının cerrahi ve konservatif tedavilerine odaklanmış, yenilikçi ortopedik yaklaşımları klinik pratiğine entegre etmiştir.
Omuz, diz, kalça ve ayak bileği eklemlerine yönelik ileri düzey cerrahi uygulamalarda uzmanlaşan Prof. Dr. Demirel; omuz artroskopisi, diz protezi, robotik cerrahi, kök hücre tedavisi ve PRP uygulamaları konularında deneyim sahibidir. Güncel ortopedi pratiğinde fonksiyonel sonuçları artıran minimal invaziv ve biyolojik tedavi yöntemlerini önceliklendirmektedir.
Halen Ankara’daki özel kliniğinde ortopedi ve travmatoloji alanında hasta kabul eden Prof. Dr. Murat Demirel, ileri görüntüleme teknolojileri ve multidisipliner yaklaşımla kişiye özel tedavi planları oluşturmaktadır. Cerrahi ve rejeneratif ortopediyi birleştiren vizyoner yaklaşımıyla, hareket sistemi hastalıklarının tedavisinde yaşam kalitesini merkeze alan modern çözümler sunmaktadır.
